เฟส (Fes) คือ เมืองหลวงทางจิตวิญญาณและวัฒนธรรมของโมร็อกโก ที่ใจกลางคือเมดินาเก่าเฟส เอล บาลี เขาวงกตตรอกซอกซอยกว่า 9,000 เส้นที่แทบไม่เปลี่ยนไปจากยุคกลาง เดินไม่กี่ก้าวก็เจอมาดราซากระเบื้องวิจิตร โรงฟอกหนังโบราณ และตลาดเครื่องเทศกลิ่นหอมฟุ้ง เรารวม 10 จุดที่ห้ามพลาดจริง ๆ มาให้แล้ว พร้อมทิปตามตรงทั้งเรื่องคนเยอะ เวลาที่ควรไป และราคา
#1 เมดินาเฟส เอล บาลี · Fes el Bali (Old Medina)
หัวใจของเฟสคือเมดินาเฟส เอล บาลี เขตเมืองเก่าที่เก่าแก่และใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ขึ้นทะเบียนมรดกโลก UNESCO ตั้งแต่ปี 1981 ที่นี่มีตรอกซอกซอยกว่า 9,000 เส้น แคบจนรถเข้าไม่ได้ ต้องใช้ลาขนของแทน เดินไปก็จะเจอร้านเครื่องเทศ พรม เครื่องทองเหลือง และของแฮนด์เมดทุกชนิด เสน่ห์จริง ๆ คือการปล่อยตัวให้หลงทาง แต่บอกตามตรงว่าคนขายของและ 'ไกด์เถื่อน' จะเข้ามาตื๊อบ่อยมาก ทำใจไว้ก่อน ยิ้มแล้วปฏิเสธสุภาพ ๆ ก็พอ อย่าให้ใครพาทางโดยไม่ตกลงราคา
- บันทึกพิกัดที่พักไว้ในแผนที่ออฟไลน์ เพราะ GPS มักเพี้ยนในตรอกแคบ
- ถ้ามีคนอาสาพาทาง เขาจะขอเงินทีหลังเสมอ ตกลงให้ชัดหรือปฏิเสธไปเลย
- ใส่รองเท้าผ้าใบ พื้นทางลาดและลื่นในหลายช่วง
#2 โรงฟอกหนังชูอารา · Chouara Tannery
ภาพบ่อกลม ๆ เต็มไปด้วยสีย้อมแดง เหลือง ส้ม ที่เห็นในโปสการ์ดโมร็อกโกทุกใบ มาจากที่นี่ โรงฟอกหนังชูอาราเป็นโรงฟอกหนังที่ใหญ่และเก่าแก่ที่สุดของเฟส เปิดทำงานมาตั้งแต่ยุคกลางด้วยกรรมวิธีเดิมแทบทุกอย่าง ช่างยังย้อมหนังด้วยมือในบ่อหินที่ใช้สีธรรมชาติอย่างหญ้าฝรั่นและคราม จุดชมที่ดีที่สุดคือระเบียงร้านขายเครื่องหนังรอบ ๆ ที่จะยื่นใบสะระแหน่ให้ดมกันกลิ่น บอกเลยว่ากลิ่นแรงจริงโดยเฉพาะหน้าร้อน และการขึ้นระเบียงมักมาพร้อมความคาดหวังให้ซื้อของ ดูแล้วลงมาได้ไม่ต้องเกรงใจ
- รับใบสะระแหน่ที่เขายื่นให้ ช่วยกลบกลิ่นได้จริง
- ขึ้นระเบียงดูฟรีได้ แต่ถ้าถูกตื๊อให้ซื้อ ปฏิเสธสุภาพแล้วเดินลงได้เลย
- ของเครื่องหนังที่นี่ต้องต่อราคา เริ่มที่ราว 40-50% ของที่เขาบอก
#3 มาดราซาบูอินาเนีย · Bou Inania Madrasa
มาดราซา (โรงเรียนสอนศาสนาอิสลามเก่าแก่) แห่งนี้สร้างปี 1350-55 โดยสุลต่านอบู อินาน ฟาริส และถือเป็นงานสถาปัตยกรรมยุคมารินิดที่งดงามที่สุดแห่งหนึ่ง ลานกลางปูด้วยกระเบื้องเซลลิจ ผนังเต็มไปด้วยปูนปั้นลายฉลุและงานไม้ซีดาร์แกะสลักละเอียดยิบ จุดพิเศษคือที่นี่มีมัสยิดเต็มรูปแบบในตัว จึงเป็นหนึ่งในไม่กี่อาคารศาสนาที่เปิดให้คนนอกศาสนาเข้าชมได้ บอกไว้ก่อนว่าจะปิดช่วงเวลาละหมาด และพื้นที่ค่อนข้างเล็ก ถ้าทัวร์กรุ๊ปมาพร้อมกันจะแน่นและถ่ายรูปยาก ลองเลี่ยงช่วงสายแก่ ๆ
- เช็กเวลาละหมาดก่อนไป เพราะจะปิดให้คนนอกชั่วคราว
- ค่าเข้าราคาย่อมเยา เตรียมเงินเดอร์แฮมสดไว้
- เงยมองเพดานไม้ซีดาร์แกะสลัก เป็นไฮไลต์ที่หลายคนมองข้าม
#4 มหาวิทยาลัยอัลก็อรอวียีน · University of al-Qarawiyyin
ที่นี่ได้ชื่อว่าเป็นมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังเปิดสอนต่อเนื่อง ก่อตั้งเป็นมัสยิดตั้งแต่ปี 857-859 โดยฟาติมา อัล-ฟิห์รี ผู้หญิงที่ใช้มรดกสร้างสถานศึกษาให้ชุมชน ปัจจุบันเป็นทั้งมัสยิดใหญ่อันดับสองของโมร็อกโกและมหาวิทยาลัย คนนอกศาสนาเข้าด้านในไม่ได้ แต่สามารถแอบมองความงามของลานหินอ่อนและหออะซานผ่านประตูทางเข้าหลายบานรอบอาคารได้ บอกตามตรงว่าถ้าไม่รู้ว่ามองช่องไหน อาจเดินผ่านไปเฉย ๆ แนะนำให้มีไกด์หรือเปิดแผนที่ดูตำแหน่งประตูที่มองเห็นลานชัด ๆ ไว้ก่อน
- คนนอกศาสนาเข้าด้านในไม่ได้ ให้มองผ่านประตูทางเข้ารอบอาคาร
- หอสมุดเก่าแก่ของที่นี่บางช่วงเปิดให้ชม เช็กล่วงหน้า
- แต่งกายสุภาพเสมอเพราะเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์
#5 ประตูสีน้ำเงิน บาบ บูเจลูด · Bab Bou Jeloud (Blue Gate)
ประตูเมืองที่เป็นภาพจำของเฟส มากกว่ารูปไหน ๆ บาบ บูเจลูดสร้างปี 1913 ในยุคอารักขาฝรั่งเศส ลายกระเบื้องด้านนอกเป็นสีน้ำเงิน (สัญลักษณ์ของเฟส) ส่วนด้านในเป็นสีเขียว (สัญลักษณ์ของศาสนาอิสลาม) ซุ้มโค้งสามช่องประดับกระเบื้องเซลลิจละเอียดสวยงามมาก ที่นี่คือประตูหลักสำหรับเดินเข้าเมดินา และรอบ ๆ มีร้านกาแฟกับร้านอาหารที่นั่งชมผู้คนได้เพลิน ๆ บอกไว้ก่อนว่าร้านอาหารโซนหน้าประตูราคาแพงกว่าและรสชาติกลาง ๆ ถ้าอยากกินจริงจังเดินเข้าไปในตรอกอีกหน่อยจะคุ้มกว่า
- ถ่ายรูปด้านนอกได้สีน้ำเงิน เดินผ่านเข้าไปหันกลับมาจะเห็นด้านในสีเขียว
- ร้านอาหารหน้าประตูเน้นวิวมากกว่ารส อยากกินดีเดินเข้าในอีกนิด
- ช่วงเย็นไฟประดับสวย เหมาะถ่ายรูปยามค่ำ
#6 มาดราซาอัล-อัตตารีน · Al-Attarine Madrasa
มาดราซาอีกแห่งที่หลายคนยกให้สวยกว่าบูอินาเนียด้วยซ้ำ สร้างปี 1323-25 โดยสุลต่านมารินิด ตั้งชื่อตามตลาดเครื่องเทศ (อัตตารีน) ที่อยู่ติดกัน แม้พื้นที่จะเล็กกะทัดรัด แต่ทุกตารางนิ้วเต็มไปด้วยงานละเอียด ทั้งกระเบื้องเซลลิจลายเรขาคณิต ปูนปั้นฉลุ และอักษรอาหรับวิจิตรประดับรอบลาน ถือเป็นจุดสูงสุดของศิลปะยุคมารินิดเลยทีเดียว เพราะพื้นที่เล็ก เวลาทัวร์เข้าพร้อมกันจะแน่นและถ่ายรูปลานโล่ง ๆ ยาก แนะนำให้ไปช่วงเปิดเช้าหรือใกล้ปิด จะได้บรรยากาศเงียบ ๆ สวย ๆ
- พื้นที่เล็ก ไปช่วงคนน้อยจะถ่ายรูปลานได้สวยกว่า
- ขึ้นชั้นบนได้ เห็นมุมมองลานจากด้านบนสวยอีกแบบ
- อยู่ใกล้ Funduq al-Najjarin เดินต่อเนื่องได้ในทริปเดียว
#7 สุสานมารินิด (จุดชมวิว) · Marinid Tombs
อยากเห็นเฟสทั้งเมืองในเฟรมเดียว ต้องขึ้นมาที่สุสานมารินิด ซากสุสานหินโบราณบนเนินเขาทางเหนือของเมดินา ตัวสุสานเองเหลือเพียงโครงผุพัง แต่สิ่งที่คนมาคือวิวพาโนรามาของเมืองเก่าเฟส เอล บาลี ที่ทอดยาวเต็มหุบเขา เห็นหออะซานและหลังคาบ้านสีน้ำตาลอัดแน่นสุดสายตา โดยเฉพาะช่วงพระอาทิตย์ตกที่แสงสีทองอาบทั้งเมือง เสียงอะซานดังก้องจากมัสยิดทั่วเมืองพร้อมกัน เป็นโมเมนต์ที่ขนลุกจริง บอกตามตรงว่าทางขึ้นต้องเดินชันนิดหน่อย และมีคนเสนอขายของหรือพาทาง ตั้งใจเดินขึ้นเองได้เลย
- ไปช่วงพระอาทิตย์ตกเพื่อแสงทองและเสียงอะซานพร้อมกันทั้งเมือง
- นั่งแท็กซี่ขึ้นไปได้ ประหยัดแรงกว่าเดินชัน
- พกน้ำและหมวก ด้านบนไม่ค่อยมีร่มเงา
#8 ฟุนดุก อัล-นัจจารีน (พิพิธภัณฑ์งานไม้) · Funduq al-Najjarin (Nejjarine Museum)
ฟุนดุก คือคาราวานเซอราย หรือที่พักพ่อค้าและโกดังสินค้าในสมัยโบราณ และฟุนดุก อัล-นัจจารีนคือหนึ่งในกลุ่มอาคารที่งดงามที่สุดของเฟส ปัจจุบันปรับเป็นพิพิธภัณฑ์งานไม้และหัตถกรรม ตัวอาคารสามชั้นล้อมลานกลาง มีระเบียงไม้ซีดาร์แกะสลักและงานปูนปั้นรอบด้านสวยจนต้องหยุดมอง ด้านนอกคือน้ำพุนัจจารีนที่ประดับกระเบื้องเซลลิจอันโด่งดัง ของจัดแสดงด้านในเป็นเครื่องมือช่างไม้และงานไม้โบราณ ซึ่งบอกตามตรงว่าอาจไม่ตื่นตาเท่าตัวอาคารเอง ไฮไลต์จริงคือขึ้นไปดาดฟ้าที่มีคาเฟ่ มองวิวเมดินาได้สวยมาก
- อย่าลืมขึ้นดาดฟ้า มีคาเฟ่และวิวเมดินาเป็นไฮไลต์ที่หลายคนพลาด
- ของจัดแสดงห้ามถ่ายรูปบางจุด สังเกตป้ายก่อน
- น้ำพุนัจจารีนด้านนอกถ่ายรูปสวยไม่ต้องเสียค่าเข้า
#9 ย่านเมลลาห์ (เขตยิวเก่า) · Mellah of Fez
เมลลาห์คือเขตชุมชนชาวยิวเก่าของเฟส ก่อตั้งราวกลางศตวรรษที่ 15 ถือเป็นย่านยิวอย่างเป็นทางการแห่งแรกของโมร็อกโก สถาปัตยกรรมที่นี่ต่างจากเมดินาเด่นชัด คือมีหน้าต่างและระเบียงไม้ยื่นออกมาเหนือถนน (เมดินาฝั่งมุสลิมจะปิดทึบกว่า) เดินเล่นดูบ้านเก่าและตลาดเงินทองได้เพลิน ๆ จุดที่ห้ามพลาดคือสุเหร่ายิวอิบน์ ดานัน (Ibn Danan Synagogue) สุเหร่าศตวรรษที่ 17 ที่ได้รับการบูรณะสวยงาม และสุสานยิวเก่าที่หลุมศพทาสีขาวเรียงรายบนเนิน บอกตามตรงว่าย่านนี้เงียบและคนน้อยกว่าเมดินามาก เหมาะกับคนที่อยากหนีความวุ่นวาย
- แวะสุเหร่าอิบน์ ดานันที่บูรณะสวย มีค่าเข้าเล็กน้อย
- ย่านนี้เงียบและปลอดภัย เดินสบายกว่าเมดินาหลัก
- สุสานยิวเปิดให้เข้าชม หลุมศพสีขาวบนเนินถ่ายรูปสวย
#10 สวนจนาน สบิล · Jnan Sbil Gardens
หลังเดินเมดินาจนเหนื่อยและร้อน สวนจนาน สบิลคือโอเอซิสสีเขียวที่ช่วยชาร์จพลัง สวนสาธารณะแห่งนี้สร้างในศตวรรษที่ 19 สมัยสุลต่านมูเลย์ ฮัสซันที่ 1 เดิมเป็นสวนหลวงส่วนตัว ก่อนเปิดให้ประชาชนเข้าได้ในปี 1917 และบูรณะใหม่เสร็จปี 2011 ภายในมีทางเดินร่มรื่น ต้นปาล์มสูง สระน้ำ บ่อบัว และพรรณไม้หลากหลายจัดอย่างเป็นระเบียบ บรรยากาศเงียบสงบเหมาะนั่งพักหรือเดินเล่นชิล ๆ บอกตามตรงว่าเข้าฟรีและคนท้องถิ่นนิยมมาพักผ่อน เป็นจุดที่ดีในการแทรกระหว่างวันเที่ยงที่แดดแรง ไม่ต้องรีบ
- เข้าชมฟรี เหมาะแวะพักช่วงบ่ายที่แดดร้อนจัด
- เช็กเวลาเปิด-ปิด เพราะบางช่วง (เช่นจันทร์) อาจปิดบำรุงรักษา
- พกน้ำและหามุมม้านั่งใต้ร่มไม้ บรรยากาศเงียบสบายมาก
เที่ยว 10 จุดนี้ — พักย่านไหนดีในเฟส?
เลือกที่พักทำเลดี = เที่ยวสะดวก ประหยัดเวลาเดินทาง ทีมเราคัดโรงแรมจริงเรตติ้งสูงในเฟส ให้แล้ว พร้อมเทียบราคา Agoda · Booking · Trip.com ในคลิกเดียว
Riad Le Calife
ลิงก์จองเป็นลิงก์พันธมิตร — เราอาจได้ค่าคอมมิชชั่นโดยคุณไม่จ่ายเพิ่ม รายละเอียด
Karawan Riad
ลิงก์จองเป็นลิงก์พันธมิตร — เราอาจได้ค่าคอมมิชชั่นโดยคุณไม่จ่ายเพิ่ม รายละเอียด
Riad Fes - Relais & Chateaux
ลิงก์จองเป็นลิงก์พันธมิตร — เราอาจได้ค่าคอมมิชชั่นโดยคุณไม่จ่ายเพิ่ม รายละเอียด
Hotel Sahrai
ลิงก์จองเป็นลิงก์พันธมิตร — เราอาจได้ค่าคอมมิชชั่นโดยคุณไม่จ่ายเพิ่ม รายละเอียด
ทัวร์ ตั๋วเข้าชม & กิจกรรมในเฟส
ทัวร์รายวัน ตั๋วเข้าชม และของจำเป็นสำหรับทริป Fes — จองล่วงหน้าบน Klook รับ e-ticket ในมือถือ
ลิงก์พันธมิตร — เราอาจได้ค่าคอมมิชชั่นโดยคุณไม่จ่ายเพิ่ม
สรุปก่อนเก็บกระเป๋า
เฟสไม่ใช่เมืองที่เดินครบในวันเดียว แต่เป็นเมืองที่ยิ่งหลงทางในเมดินายิ่งสนุก แนะนำให้อยู่อย่างน้อย 2 คืนเพื่อซึมซับจังหวะเมืองเก่าแบบไม่รีบ และจ้างไกด์ท้องถิ่นครึ่งวันแรกเพื่อจับทางก่อนออกเดินเอง รับรองว่าเฟสจะติดอยู่ในใจไปอีกนาน